Posts

Showing posts from November, 2020

દિપદાનોત્સવ

Image
 આ આસો મહિનામાં આપણે બે તહેવાર ઉજવીએ છીએ, દશેરા અને દિવાળી. જેની પાછળ અનુક્રમે રાવણ વધ અને શ્રીરામનુ અયોધ્યા આગમનની વાતો આપણને નાનપણથી ભણાવવામાં તેમજ જણાવવામાં આવી રહી છે. અહીં સુધી કે ઈન્ટરનેટ (વિકિપીડીયા તથા અન્ય) થી માંડીને પાઠ્યપુસ્તકો તેમજ નાની નાની ચોપડીઓથી માંડીને છાપા-પુર્તીઓ ને માટા સાહિત્યિક પુસ્તકો પણ એ જ દર્શાવે છે.  એટલે તેની પાછળ રહેલ કથાનકો જાણવા મળે છે, આ બંને દિવસે લોકો કઈ રીતે આ તહેવાર ઉજવે છે. તેવી બાબતો વિશે આપણને જાણકારીઓ મળતી રહેતી હોય છે. પણ આપણને ક્યારેય પણ એ જાણવામાં નથી આવતુ અથવા એ જાણકારી છુપાયેલી રહે છે કે વાસ્તવમાં આ તહેવારો ઉજવવાની શરૂઆત ક્યારથી થઈ?  શ્રીમદ વાલ્મિકીકૃત રામાયણ જે શ્રીરામ-રાવણનો આધારભૂત સ્ત્રોત છે. તે અનુસાર રાવણ વધ ફાગણ વદ અમાસ અથવા ચૈત્ર સુદ એકમના રોજ થયેલ હતો. અને શ્રીરામનુ અયોધ્યા આગમન ચૈત્ર મહિનામાં થયુ. રામાયણ અનુસાર તે દિવસ ચૈત્ર સુદ 6 (છઠ્ઠ) હોવો જોઇએ.  આમ વનવાસ, રાવણવધ અને શ્રીરામના અયોધ્યા પાછા ફરવાની ઘટનાઓ ફક્ત માર્ચ-એપ્રિલ (ચૈત્ર) મહિનામાં જ બની હતી.  શું તે આપણી સાથે થતી સૌથી મોટી છેતરપિંડી નથી કે જેના દ્...

માઓવાદી

 હવે આવી કવિતા નહીં રચાય. માઓવાદી / જયેશ જીવીબહેન સોલંકી  ચોક્કસ એ માઓના મામાની  માસીના ફોઈનો ષડયંત્રકારી છોકરો હોવો જોઈએ! ભાદરવી પૂનમના મેળામાં છૂંદણાવાળા પાસે  નામ લખાવેલું એ નામ ખોટું પણ હોય, એના દીકરાનું નામ ‘વિપ્લવ’ શા માટે? મંગલ પાંડેના પેઢીનામામાં એ નામનો ક્યાંય ઉલ્લેખ પણ નથી! ઊંચા ડુંગર પર બનાવેલા એના માટીના મકાનમાંથી ચોક્કસ કોઈ ભોંયરું લેનિનના અભ્યાસખંડને મળતું હોવું જોઈએ! ભીંત પર ચીતરેલાં  મોર, પોપટ, ફૂલ હિંસક ક્રાંતિ માટે શોધેલી નવી લિપિ પણ હોય! ભીંતમાં જડેલું હરણનું શિંગડું ઇન્ટરનૅશનલ સંપર્ક માટેનું ઍન્ટિના પણ હોઈ શકે! ઓસરીના ખૂણામાં કરેલા કેરીઓના ઢગલામાં કદાચ કેરી-બોમ્બ પણ હોય કમિશનરની કચેરી ઉડાડી દેવા માટે! શિંગડા પર ટિંગાડેલું તીર પેન્સિલ સ્ટાઇલની નવી મિસાઇલ પણ હોઈ શકે ગૃહયુદ્ધની પૂર્વતૈયારીના ભાગરૂપે! વાંસની જાળીવાળું મરઘીના બચ્ચાનું નાનકડું ઘર લૅટેસ્ટ એલ.સી.ડી. પણ હોઈ શકે સરકારની ગતિવિધિ ધ્યાનમાં રાખવા માટે! ઢોલની પડી માટે સાચવેલા બકરીના ચામડામાં કદાચ પાર્ટીનો ગુપ્ત દસ્તાવેજ લખેલો હોય નવી શોઘેલી લિપિમાં! એના આદિવાસી પડોશી પણ કેતા’તા : "એ દાડીમાં...